Kaliny
Kaliny – ulica w dzielnicy Chorzów Batory. Biegnie wzdłuż wschodniej granicy miasta z Świętochłowicami. Rozpoczyna sie od ul. Stalowej a kończy dochodząc do ul. Granicznej. Na dość długiej ulicy mamy różnorodną zabudowę mieszkalną. Stara zabudowa wymieszana jest z nową zwłaszcza z blokową zlokalizowaną u połączenia z ul. Graniczną. Nazwa nawiązuje do właściciela tych terenów Wilhelm Ferdynand Elsnera von Gronov z Kalinowic. Na jego terenach w 1845 r. uruchomiono niewielką kopalnię węgla kamiennego a wraz z nią założono niewielką osadę robotniczą nazwaną Kaliną. Kopalnia nie działała długo, ale kolonia a z nią nazwa pozostała do dnia dzisiejszego. Ponadto nieopodal, ale już na terenie miasta Świętochłowice mamy zlokalizowany przy ul. Lipowej staw o nazwie Kalina, który powstał po kopalnianych zapadliskach. Warto zobaczyć: Budynek szklony przy nr 54 – wzniesiony został w 1906 r. wg projektu Zomey`a w tradycyjnej konwencji ceglanej z ciekawymi dekoracjami elewacji na poziomie pierwszej kondygnacji przedstawiającej alegorię zabawy i nauki dziewcząt i chłopców. Część dotycząca chłopców jest w otoczeniu sowy symbolu mądrości. Chłopcy uczą się i grają w piłkę, a także podnoszą ciężary. Natomiast część poświęcona dziewczynkom również w otoczeniu sowy przedstawia dziewczynki piszące tekst na tablicy i tańczące. Ponadto jest to budynek trzypiętrowy na wysokim podpiwniczeniu, nakryty płaskim dachem. Wejście do budynku znajduje się na osi cofniętej w głąb środkowej części budynku stąd całość tworzy rzut litery U poprzez nieznacznie wysunięte narożne ryzality. Pierwotnie w pomieszczeniach piwnicy znajdowała się stołówka, kotłownia oraz basen. Natomiast na parterze był gabinet dyrektora szkoły i biblioteka. Pierwotnie była to szkoła powszechna typu koedukacyjnego. Obecnie w budynku mieści się Szkoła Podstawowa nr 34 im Sportowców Hajduckich. W ramach obchodów 100-lecia istnienia szkoły dnia 18 V 2006 r. odsłonięto w budynku szkoły tablicę pamiątkową zaprojektowaną przez artystę Gerarda Grzywaczyka odlaną w mosiądzu, na której umieszczono postać dyskobola i napis: „Szkoła Podstawowa nr 34 im. Sportowców Hajduckich oraz Sport może pogłębiać więzi łączące ludzi między sobą, które budzą i wzmacniają poczucie przynależności do miejsca i dzielnicy zamieszkania. Jan Paweł II”. Ponadto na frontonie budynku szkoły umieszczona jest tablica na elewacji od strony zachodniej budynku, którą zawieszono 76 zgodnie z Uchwałą Rady Miasta z dn. 24 XI 2005 r. nr XXXIX/788/05 aby upamiętnić 85-lecie Klubu Sportowego „Ruch” Chorzów, który na tzw. hasioku – boisku zlokalizowanym dawniej naprzeciw szkoły, gdzie klub rozpoczął swoją sportową historię. Tablica wykonana również przez Gerarda Grzywaczyka i odlana z mosiądzu zawierająca następującą inskrypcję: „To miejsce jest związane z najlepszymi tradycjami chorzowskiego sportu. Piłkarska drużyna Klubu Sportowego Ruch Wielkie Hajduki – Ruch Chorzów podczas meczów rozgrywanych „na Kalinie” zdobywała pierwsze tytuły Mistrza Polski. Chorzowianie”. Odsłonięcie tablicy miało również miejsce dnia 18 V 2006 r. Krzyż przydrożny - krzyż zlokalizowany przy zbiegu ul. Kaliny i 16 Lipca na tle Szkoły Podstawowej nr 32. Krzyż wykonany z białego marmuru w 1894 roku ma wieloelementową budowę: cokół na stopniach, trzon właściwy z płycizną inskrypcyjną (obecnie inskrypcja jest skuta. W bocznej prawej płyciźnie napis: W krzyżu jest zbawienie), niszą kapliczkową, w której umieszczona jest figura Matki Bożej Bolesnej oraz krzyż właściwy oddzielony od trzonu wykrojowym gzymsem. Na krzyżu, którego ramiona zakończone są trójliściem umieszczony jest rzeźbiony cynowy wizerunek Chrystusa. Na uwagę zasługuje rzeźbiony ornament w formie wijących się liści wykonany wokół niszy kapliczkowej na trzonie krzyża. Całość otoczona jest również kutym żeliwnym płotkiem. Budynek szkolny przy nr 61 – wzniesiony w 1893 r. wg projektu Arthura Niestroja irozbudowany w początkach XX wieku. Obiekt na planie litery „L”, murowany z czerwonej cegły licówki, częściowo tynkowany, trójkondygnacyjny, podpiwniczony. Nakryty płaskim dachem wkorpusie budynku, a pozostała część dwuspadowa w ustawieniu szczytowym w południowej części budynku. Część wschodnia budowli wysunięta w formie skrzydła, gdzie przylega do niej ryzalit mieszczący wejście do budynku. Pierwotne wejście główne znajdowało się w środkowym ryzalicie obecnie zamurowane. Była to szkoła powszechna męska. Krzyż przydrożny z grupą pasyjną – usytuowany jest na skwerze tuż przy ulicy, na tle blokowych budynków mieszkalnych obok nr 98. Krzyż powstał w 1904 r. z fundacji rodziny Pietzka o czym informuje inskrypcja wyryta na cokole krzyża. Krzyż wykonany został z piaskowca i ma formę tzw. Bożej Męki, gdzie oprócz krzyża właściwego z umieszczoną na nim cynową figurą Chrystusa po jego bokach mamy dodatkowo figury Matki Bożej Bolesnej oraz św. Jana. Ponadto w trzonie krzyża mamy płytką niszę, w której umieszczona jest tablica z inskrypcją o treści: „Kłaniamy Ci się Panie Jezu Chryste i błogosławimy Tobie, żeś przez krzyż i mękę swoją odkupił świat”. Cała kompozycja otoczona jest kutym ażurowym płotkiem wraz z stojącymi obok dwoma lipami.
