Rynek (pl.)
Rynek (pl.) – plac w dzielnicy Chorzów Centrum (Śródmieście) wyznaczony został już w 1866 r. i wtedy też zabudowywany przez lata zmieniał swoje oblicze. Dzisiaj częściowo zabudowany kamienicami mieszczańskimi z końca XIX i początku XX wieku oraz budynkiem Ratusza. Ta centralnie leżąca część miasta zmieniona została w latach 70. ubiegłego wieku wraz z budową wiaduktu – estakady biegnącej nad dawnym rynkiem miasta. W związku z tą budową wyburzono znaczną część zabudowy mieszkaniowej. Obecnie trwają prace związane z rewitalizacją Rynku. Do czasu oddania do użytku w 1905 r. Hali Targowej był miejscem targów i jarmarków. Warto zobaczyć: Budynek Urzędu Miasta – pierwotny budynek ratusza wzniesiony został wg projektu Benno Groetschela. Budowę rozpoczęto wmurowaniem kamienia węgielnego 15 III 1874 r. Prace przy budowie trwały do 1876 roku. Wzniesiono wówczas budynek w stylu historycznym z elementami neorenesansowymi i manierystycznymi posiadający środkowy trzyosiowy ryzalit, w którym zlokalizowane było wejście główne z reprezentacyjnym portalem trójarkadowym oraz trzy ozdobne okna dwukondygnacyjnej reprezentacyjnej sali posiedzeń. Nad ryzalitem umieszczony był dekorowany szczyt z zegarem i herbem miasta. Budynek ratusza w latach 1909 i 1918 poddany został małym przeróbkom wewnętrznym. Natomiast w latach 1927 - 1929 ratusz został gruntownie przebudowany i rozbudowany według projektów inż. Karola Szayera i Witolda Eysymontta z Katowic. W pierwszej kolejności w roku 1927 dobudowano skrzydło ratusza od strony ul. Jagiellońskiej wraz z narożną wieżą z zegarem (wysokość 36,63 m) i herbem miasta, w której znajduje się wejście główne do budynku dekorowane pasem o motywie zębatym. Zmieniono wówczas całkowicie pierwotny ratusz nadając mu surowy i prosty styl funkcjonalizmu w duchu modnego wówczas modernizmu. Od strony ulicy Jagiellońskiej znajduje się wejście boczne z portalem, nad którym znajduje się cofnięty balkonik z potrójnym oknem, flankowanym dwoma monumentalnymi kolumnami. W roku 1941 w strefie poddasza nadbudowano dodatkowe piętro, które w 1959 r. adaptowane zostało na cele biurowe. Powierzchnia użytkowa budynku ma 10 732 m3 wraz pomieszczeniami piwnicznymi i w jej skład wchodzi 440 pokoi wraz z ubikacjami. Obecnie na uwagę zasługują trzy wysmukłe podzielone na 18 pól okna sali posiedzeń Rady Miasta, w których zamontowane są witraże z lata 30-tych XX wieku autorstwa Jana Piaseckiego (1905 - 1973) z Poznania. Przedstawiają one alegorie hutnictwa(prawy), przemysłu i handlu (środkowy) oraz górnictwa (lewy). Trzy witraże w klatce schodowej od strony ul. Jagiellońskiej z przedstawieniami: górnika, hutnika i chemika. Wieża ratusza zdobiona jest herbem miasta o wymiarach 2,70 x 2,50 m wykonanym w 1969 r. przez chorzowianina Brunona Koźlika, który od 1998 r. jest wykonany w kolorach i podświetlany. Podświetlane są również dwie tarcze zegara o średnicy 3 m, wykonanego w 1932 163 r. Od sierpnia 1998 r. o godz. 12:00 z wieży ratusza rozlega się hejnał miasta skomponowany przez Macieja i Tomasza Kałwaków. Wieża udostępniana jest do zwiedzania, gdyż na wysokości 28 metrów wykonany jest taras widokowy. Natomiast nad wejściem w tzw. świetliku portalu znajduje się witraż z 1994 r. autorstwa R. Mysiakowskiego z Gliwic przedstawiający herb miasta na tle chorzowskiej wieży poczty głównej, kominów hutniczych, zabudowań Placu św. Jana oraz estakady. Po lewej stronie od wejścia głównego na ścianie znajduje się tablica upamiętniająca Józefa Korola (1900 - 1940), który był m.in. dyrektorem biur chorzowskiego Magistratu, uczestnikiem III Powstania Śląskiego, zamordowany przez gestapo w Wiśle Jaworniku. Budynek Ratusza 19 I 2010 r. wpisany został do rejestru zabytków województwa śląskiego. Mieszkanie w kamienicy przy nr 7 – kamienica powstała w XIX wieku po północnej stronie Rynku. Na jej pierwszym piętrze mamy zajmującą całą powierzchnię piętra mieszkanie z zachowanym pierwotnym wystrojem powstałym prawdopodobnie w 1915 r. W skład mieszkania wchodzi salon - hol wykończony w drewnie z zabudowaną zdobioną masywną meblościanką, kanapami i kominkiem. Później przejść możemy do pokoju tzw. czerwonego - ciepłego (ściany malowane na czerwono) i pokoju niebieskiego – zimnego (ściany malowane na niebiesko). Kolory ścian nawiązują symbolicznie do walki dwóch żywiołów: wody z ogniem. Z salonu przejść można do tzw. ogródka zimowego, której jest specjalnie wydzielonym pomieszczeniem ozdobionym kilkoma witrażami, w tym witrażu z przedstawieniem tzw. żelaznorękiego rycerza niemieckiego Goetza von Berlichingera. Jest on uważany za symbol wiernego najemnika, który podczas walki stracił rękę i w miejsce brakującej przyczepił sobie zrobioną ze stali kontynuując dalszą walkę. Ponadto mieszkanie ozdobione jest w specjalne zdobienia ścienne - sztukaterię, posadzki, ceramikę, ornamentowe klamki, grzejniki z zaworami, a także w gustowny kuty wodopój. Mieszkanie wpisane zostało do rejestru zabytków.
