17 Sierpnia
17 Sierpnia – ulica w Chorzowie Starym odchodząca od Placu św. Jana, jako równoległa do ul. Maciejkowickiej. Nazwa ulicy odnosi się do wybuchu I powstania śląskiego z 16 na 17 sierpnia 1919 r., kiedy to w budynku dzisiejszej Szkoły Podstawowej nr 24 im. Powstańców Śląskich miał swą kwaterę sztab Powstańczej Organizacji Wojskowej oraz był magazyn broni. 170 Potocznie o tej ulicy mówi się na „Harendzie”. Warto zobaczyć: Budynek Szkoły Podstawowej nr 24 - budynek powstał na przełomie 1908 i 1909 roku a wykonała go firma znanego królewskohuckiego mistrza budowlanego Franciszka Wieczorka. Uroczyście oddany do użytku 10 VIII 1909 roku. Poświęcenia budynku dokonał ks. Szymczyk z starochorzowskiej parafii pw. św. Marii Magdaleny. Budynek na planie litery „L” to budowla w konstrukcji murowanej, z tzw. stropami Ackermana, nakryty dachem o konstrukcji drewnianej, mansardowy, wielospadowy. Elewacja budynku wykonana z czerwonej okładziny ceramicznej i białych płytek klinkierowych. Stylistycznie elewacja nawiązuje do prostych form secesyjnoneogotyckich. Posiada podpiwniczenie, część parterową, dwa piętra oraz kondygnację poddasza. Szerokość istniejącego korytarza to 3 m o wysokości 4 m. W roku 1913 roku sporządzono plany rozbudowy szkoły, jednakże nie zostały one zrealizowane. W chwili otwarcia szkoła posiadała 7 klas: w obrębie parteru cztery klasy mieszczące 80 uczniów, w obrębie pierwszego piętra trzy klasy, jeden pokój nauczycielski oraz jeden pokój urzędowy, w obrębie poddasza 2 sale do rysunków, salę gimnastyczną będącą wówczas największym pomieszczeniem szkoły oraz bibliotekę. W obrębie piwnic znajdowały się pomieszczenia gospodarcze, kotłownia centralnego ogrzewania parowego, kuchnia z jadalnią oraz klasy przeznaczone na zajęcia techniczne. Szkoła w okresie odzyskiwania państwowości związana była z działalnością oddziałów powstańczych, które w jej murach przez osiem tygodni maja i czerwca 1921 roku przygotowywały się do III powstania. O tym fakcie zaświadcza nadanie szkole w styczniu 1963 roku imienia Powstańców Śląskich a 12 IX 1965 r. dokonanie odsłonięcia w holu szkoły tablicy pamiątkowej ku czci walecznych Powstańców według projektu Wandy Skuzy, na której znajduje się napis: „W latach 1919-1921 odbywały się w tej szkole tajne zebrania Polskiej Organizacji Wojskowej wspólnie z działaczami Polskiego Komitetu Plebiscytowego. Tu zorganizowano oddziały powstańcze, gromadzono broń i amunicję, stąd wyruszyli uczestnicy trzeciego powstania do walki z pruskim zaborcą o wyzwolenie narodowe i społeczne Ziemi Śląskiej”. Nad tablicą umieszczony został krzyż powstańczy. Do powstańczych zrywów Górnoślązaków nawiązuje również nazwa ulicy, przy której stoi budynek szkoły. Bowiem w nocy z 16 na 17 VIII 1919 roku wybuchło I powstanie śląskie. 14 V 2004 roku szkoła otrzymała swój sztandar, na którym widnieje otwarta księga z wyszytym krzyżem powstańczym na lewej karcie i mottem szkoły na prawej, które brzmi: „ Nie dla szkoły, lecz dla życia – uczymy się”. To przekład motta Seneki Młodszego – rzymskiego filozofa, pisarza i poety żyjącego w latach 5 p.n.e.– 65 n.e., które w łacińskim oryginale brzmi: „Non scholae sed vitae discimus”. Trzecim elementem o powstańczym rodowodzie był istniejący w okresie międzywojennym pomnik poświęcony Powstańcom Śląskim poległym w walkach o polskość Ziemi Śląskiej, który stał przed szkołą w miejscu, gdzie dzisiaj usytuowany jest przystanek komunikacji miejskiej przy Placu św. Jana. Monument autorstwa budowniczego Burzyńskiego odsłonięto 15 VII 1928 roku. Wykonany był w kształcie obelisku wzniesionego na planie sześcioboku, na którym zamontowanych było sześć wykonanych z brązu tablic inskrypcyjnych. Szczyt obelisku wieńczył betonowy znicz. Pomnik przetrwał do 1939 roku. W latach 2007 - 2008 budynek szkoły poddany został gruntownej renowacji odzyskując dawną świetność. Warto w tym miejscu wspomnieć, że w ciągu ponad stuletniej działalności szkolne mury opuściło liczne grono absolwentów a do najbardziej znanych należą m.in.: błogosławiony o. Ludwik Mzyk – męczennik II wojny światowej, którego tablicę upamiętniającą zamontowaną na frontonie budynku odsłonięto w 2012 r., abp Józef Kupny – obecny metropolita wrocławski, prof. Jerzy Buzek – były przewodniczący Parlamentu Europejskiego. 171 Osiedle patronackie nr od 3 - 3a do 17 - 17a – tzw. kolonia wojewódzka składająca się z 9 domków dwurodzinnych wzniesionych w 1927 r. dla pracowników administracji Zakładów Azotowych. Budynki usytuowane są w ogrodach a wzniesione na rzucie prostokąta, murowane, tynkowane, jednokondygnacyjne z użytkowym poddaszem i częściowo podpiwniczone. Nakryte wysokim dachem dwuspadowym ze ściętymi naczółkami. Obecnie niektóre budynki mocno zmienione przez prowadzone prace przebudowy, wymiany okien i docieplenia ścian
