Batorego Stefana
Batorego Stefana – ulica w dzielnicy Chorzów Batory. Jest obok ul. Armii Krajowej główną arterią komunikacyjną dzielnicy. Rozciąga się od połączenia przy ul. Szpitalnej a kończy się rondem im. ks. prałata Franciszka Gębały oraz wyjazdem z miasta na DTŚ i autostradę A-4. Dawniej kończyła się przy ul. Granicznej i ul. Podmiejskiej. Jej przedłużenie powstało po II wojnie światowej. Stefan Batory – (27 IX 1533 w Szilágysomlyó - 12 XII 1586 Grodno) – od 1571 r. książę siedmiogrodzki, a od 1576 r. król Polski, po ślubie z Anną Jagiellonką, córką Zygmunta I Starego. W czasie swego panowania zmusił do uległości Gdańsk, prowadząc z nim wojnę, zwłaszcza ekonomiczną, polegającą na spławie zboża przez port w Elblągu. W 1579 r. podjął wojnę z Rosją o Inflanty, które odzyskał i zawarł z nią rozejm w 1582 r. Był twórcą Trybunału Koronnego (1578 r.) i Litewskiego (1581 r.), a także tzw. piechoty wybranieckiej. Jest również założycielem w 1578 r. Akademii Wileńskiej. Jako gorliwy katolik przestrzegał równocześnie zasad tolerancji religijnej. Zmarł w Grodnie, ale pochowany został w Katedrze Wawelskiej w Krakowie. Warto zobaczyć: Budynek Domu Kultury „Batory” – wzniesiony w końcu XIX wieku jako lokal rozrywkowy, którego właścicielem był Hugo Gerntke. W 1919 r. budynek zakupiony został przez parafię Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny na potrzeby Katolickiego Domu Związkowego. Wówczas od strony dużej Sali dobudowano przybudówkę, a w 1928 r. prowadzono prace remontowe wewnątrz budynku. Od 1946 r. w budynku działał Zakładowy Dom Kultury huty „Batory”. W 1996 r. nastąpiło przekazanie budynku na rzecz miasta, które prowadzi w nim Miejski Dom Kultury „Batory”. W latach 1994 – 1997 budynek przeszedł gruntowny remont, który przywrócił mu dawny blask. Budynek dawnego hotelu robotniczego przy nr 17 – obiekt użyteczności publicznej tzw. budynek opieki socjalnej (Arbeiterheim), wzniesiony w 1905 r. w stylu historyzmu, w którym mogli mieszkać samotni robotnicy pracujący w hucie. Po wojnie przez długie lata w budynku tym miało swoją siedzibę zakładowe laboratorium. Budynki przy nr 31 i 33 – wzniesione w 1898 r. jako wolnostojące obiekty mieszkalne typu podmiejskiej wilii, wg projektu Frantza Grünefelda z Katowic, w stylu historycznym, z czerwonej tradycyjnej cegły licówki stanowiące wówczas budynki mieszkalne pracowników administracji huty „Bismarcka”. Willa przy nr 35 – budynek dawnej willi dyrektora huty Bismarcka Clausa Kallenborna tzw. Kasyno. Wzniesiony został w 1916 r. w stylu modernistycznym z elementami neorenesansowymi, wg projektu Arthura Junga, stojący w otoczeniu niewielkiego parku. Na parterze znajdował się wówczas reprezentacyjny hol, z którego przechodziło się do gabinetu dyrektora, jadalni, logi, saloniku i przedsionka. W oknie holu umieszczony jest przepiękny witraż figuralny, składający się z prostokątnych szybek z tzw. szkła katedralnego, wykonany prawdopodobnie w berlińskiej pracowni Gottfrida Heinersdorffa; przedstawia m.in. kopie renesansowego malarstwa, motywy heraldyczne i symboliczne. Mamy więc na nim m.in. kopię obrazu Albrechta Dürera oraz portret Sebastiana Munstera, będący kopią obrazu Christopha Ambergera. Elewacja zewnętrzna dekorowana jest płaskorzeźbami stanowiącymi alegorie obfitości i dostatku. Budynek nakryty został mansardowym dachem ze szczytami i lukarnami. Willa przy nr 44 – neogotycka willa w otoczeniu parkowym, wzniesiona w stylu secesyjnym w latach 1905 – 1906, wg projektu Ignatza Grünfelda. Pierwotnie była to willa dyrektora huty „Bismarck” Emila Marxa, a po II wojnie światowej do 1993 r. mieściło się tu zakładowe przedszkole huty „Batory”. Obecny właściciel willi przywrócił pierwotny wygląd zewnętrzny i wewnętrzny budowli oraz otoczenia. W tym samym miejscu co niegdyś pojawiły się korty tenisowe. Teren wokół willi został uporządkowany a szlachetny drzewostan poddano odpowiedniej pielęgnacji. Wytyczono nowe żwirowe alejki i ustawiono dwie małe ogrodowe fontanny. Ponadto wyremontowano dawny dom ogrodnika, a wyburzono wszelkie przybudówki i szopy. Sam budynek wzniesiony z tradycyjnej cegły licówki, nietynkowany ozdobiony od frontu płaskorzeźby przedstawiające apoteozę hutnictwa, górnictwa i handlu, nakryty czterospadowym dachem 15 pokrytych dachówką ceramiczną. W narożniku budynku od strony ulicy znajduje się portal wejściowy poprzedzony podjazdem nakrytym trójspadowym daszkiem wspartym na filarach. W budynku warto zobaczyć imponujący hol główny, który wysoki jest na dwie kondygnacje i znajdujący się w holu secesyjny witraż z motywami roślinnymi wykonany wg projektu Ryszarda Schleina z Zittau. Ponadto w willi zachowany został pierwotny układ pokoi i dawnego wyposażenia m.in. boazerie, stolarka drzwiowa, stiuki, kominki oraz wzorzyste posadzki. Kościół Jezusa Chrystusa Dobrego Pasterza - jest najmłodszą i najdalej na południe wysuniętą parafią Chorzowa. Parafia powstała dla mieszkańców tzw. Starego Osiedla oraz osiedli ks. Czempiela i Hutników (dawniej XXV- i XXX-lecia. Autorem projektu kościoła był inż. Mieczysława Paneth, a wystrój wnętrza zaprojektowali plastycy: Józef Kołodziejczyk i Andrzej Kuczok. Budowę świątyni prowadzili księża proboszczowie: Franciszek Gębała i Zygfryd Wieleba. Jeszcze przed erygowaniem nowej parafii i przystąpieniu do budowy nowej świątyni 17 X 1981 r. na placu przy ul. Stefana Batorego ustawiono krzyż, który wraz z parcelą poświęcił bp Herbert Bednorz. W lipcu 1982 r. powstała tymczasowa kaplica, w której odprawiano liturgię. Krzyż ten wkomponowany został w stojącą dziś przy placu kościelnym kapliczką maryjną. Kamień węgielny poświęcony przez papieża Jana Pawła II 20 VI 1983 r. podczas drugiej pielgrzymki do ojczyzny wmurowany został przez ks. bp Damian Zimoń 14 V 1986 r., który 2 XII 1989 r. konsekrował nowy kościół. Jest to orientowana budowla typu halowego, w kształcie namiotu o przekroju trójkąta z dwuspadowym dachem oraz 34,5 metrową wieżą również o przekroju trójkąta wzniesioną po północnej stronie kościoła. Całość kościoła ma ok. 2 tys. m2 powierzchni i 588 miejsc w ławkach. Kolejne lata związane były z pracami wykończeniowymi dotyczącymi wystroju wnętrza i obejścia kościoła z zabudowaniami plebanii z domem parafialnym. Stopniowo w świątyni umieszczono: figurę Jezusa Chrystusa Dobrego Pasterza (1997), figurę Ducha Świętego (1999) oraz witraże (frontowy i boczny) i stacje Drogi Krzyżowej (2001). Parafia posiada własny cmentarz usytuowany przy ul. Niedźwiedziniec.
