Bożogrobców
Bożogrobców – ulica w dzielnicy Chorzów Stary – biegnie od ul. Siemianowickiej do Placu św. Jana po drugiej stronie wzgórza, na którym stoi starochorzowski kościół katolicki św. Marii Magdaleny. Dawniej ulica nosiła nazwę Kościelna. Obecna nazwa związana jest z zakonnikami Zakonu Rycerskiego Stróżów Grobu Bożego w Jerozolimie, zwanymi popularnie bożogrobcami, którzy 24 VI 1257 r. z nadania księcia opolsko-raciborskiego Władysława otrzymali tutejsze ziemie. Byli to zakonnicy przybyli z Miechowa (Małopolska), którzy zrazu przystąpili do odbudowy wsi, którą jak mówi tradycja zniszczyły najazdy Tatarów. Zasłynęli z budowy kościoła i szpitala pw. Ducha Świętego, przeniesionego później do Bytomia. Pierwsza wzmianka o parafii pochodzi natomiast z 1325 roku, sporządzono ją na okoliczność przekazywania tzw. świętopietrza. Pierwsza świątynia spłonęła prawdopodobnie w czasie najazdów husyckich w 1430 roku. Następny kościół, również drewniany, przetrwał do 1590 roku, wtedy postanowiono wznieść trzecią świątynię, ale już murowaną. Kościół ten funkcjonował do czasu wzniesienia w 1721 roku czwartej już świątyni, która spłonęła w dzień odpustu parafialnego 27 lipca 1782 roku. Po trzech latach od tragedii mieszkańcy wsi wraz z księdzem proboszczem Ludwikiem Bojarskim odbudowali kościół, który ze względu na duży wzrost liczby parafian w 1888 r. rozebrano. Warto zobaczyć: Kościół parafialny pw. św. Marii Magdaleny w Chorzowie Starym zlokalizowany jest na jednym z najwyższych wzniesień Wzgórz Chorzowskich, na wysokości 319 m n.p.m. Autorem projektu świątyni był Józef Ebers z Wrocławia. Prace nad jej realizacją trwały od 1889 do 1892 roku. Kamień węgielny pod budowę poświęcił ks. proboszcz Franciszek Kania, poświęcenie kościoła miało miejsce 19 grudnia 1892 roku przez ks. dziekana Michalskiego z Lipin (dzielnica Świętochłowic), natomiast konsekracja dokonana została w 1895 roku w uroczystość Wniebowstąpienia Pańskiego. Jest to monumentalna ceglana, neogotycka, trójnawowa świątynia typu halowego, na planie krzyża łacińskiego, gdzie w zachodniej fasadzie z kruchtą wejściową wznosi się wysoka na 75 metrów wieża z dzwonami i czterema polami zegarowymi nakryta stożkowym hełmem z czterema narożnymi sterczynami. Korpus kościoła jest trójprzęsłowy, zewnętrznie przyporowany, okna w ostrołukowych arkadach. Nawa główna jest dwukrotnie szersza od naw bocznych. Nawy te nakryte są krzyżowożebrowym sklepieniem z łukami podsklepiennymi, a żebra sklepienia spływają na masywne kolumny o gładkich trzonach z wykrojowymi głowicami i talerzowymi bazami. Prezbiterium poprzedzone jednym przęsłem zamknięte jest połową ośmioboku. W jego centrum stoi ołtarz główny, nawiązujący do gotyckich ołtarzy szafkowych, z retabulum w postaci trójskrzydłowego tryptyku. Środkowy obraz ołtarza przedstawia Chrystusa i klęczącą obok Marię Magdalenę (tzw. scena Noli me tangere), lewy obraz przedstawia św. Izydora, jako orzącego chłopa, któremu w pracy pomaga anioł, natomiast prawy obraz przedstawia św. Floriana w stroju legionisty rzymskiego. Powyżej ustawiony jest centralnie obraz Matki Bożej 18 Częstochowskiej, a po bokach 4 obrazy świętych stylizowane w formie ikon. Przy lewym filarze prezbiterium ustawiona jest neogotycka ambona z bogato rzeźbionym koszem, gdzie w płycinach mamy przedstawienia czterech Ewangelistów oraz sceny chrztu Pana Jezusa. Pod amboną stoi pełnoplastyczna figura św. Józefa z Dzieciątkiem. Na chórze w zachodniej części kościoła ustawione są organy z przełomu XIX i XX wieku wykonane w rybnickim zakładzie Durschlag. W 1932 roku wnętrze kościoła zostało pokryte bogatą polichromią autorstwa krakowskiego profesora J. Makarewicza, którą niestety zamalowano w 1972 roku. Bożogrobcy chorzowscy opiekowali się chorzowską parafią do kasaty dóbr kościelnych, dokonanej przez władze pruskie w 1810 r. Po tym rządy parafią przejęło duchowieństwo diecezjalne. Wpisany na listę zabytków woj. śląskiego. Warto wspomnieć, że z tej parafii pochodzi beatyfikowany przez Jana Pawła II w 1999 r. jeden ze 108 męczenników II wojny światowej, o. Ludwik Mzyk, żyjący w latach 1905-1940. Przy ul. Bożogrobców możemy zobaczyć ponadto kilkanaście kamienic czynszowych pochodzących z przełomu XIX i XX wieku. Na uwagę zasługuje kamienica pod nr 1 wzniesiona w 1906 r. z elementami secesyjnymi, jak również ciekawa kamienica przy nr 34 zlokalizowana naprzeciw kościoła. Pochodzi ona z 1911 r. i jest autorstwa Karola Eitnera. Idąc ulicą Bożogrobców natkniemy się również na pozostałości zabudowy wiejskiej z I poł. XIX w. m.in. przy nr 20 i 22. Podobna zabudowa chłopska znajduje się przy Pl. św. Jana – obiekty wpisane są na listę zabytków woj. śląskiego. Natomiast przy ul. Bożogrobców 31, obok kościoła, warto zwrócić uwagę na budynek plebanii wzniesiony wg. projektów Ludwika Schneidera z 1903 r. Ulica Bożogrobców kończy się budynkiem – czynszówką pod numerem 48, a dalej przechodzi już w Plac św. Jana.
