Dyrekcyjna
Dyrekcyjna – ulica w dzielnicy Chorzów Batory, biegnąca od ul. St. Batorego do ul. Szpitalnej. Nazwa pochodzi od wzniesionego przy niej budynku dyrekcji huty „Bismarcka” (dzisiaj Huty „Batory”). Po przeciwnej stronie ulicy zlokalizowany jest mały skwer – plac im. St. Batorego, gdzie centralnie ustawiona jest nieczynna obecnie fontanna. Warto zobaczyć: Budynek dyrekcji huty Bismarcka (dzisiaj Huta Batory) - huta powstała w ramach utworzonej 23 IX 1872 roku Katowickiej Spółki Akcyjnej dla Hutnictwa Żelaza (Kattowitzer Aktiengesellsacht fϋr Eisenhϋttenbetrieb). Budowę nowej górnośląskiej huty zlecono Wilhelmowi Kollmanowi (1839 - 1913), dotychczasowemu dyrektorowi Huty Baildon. Kollman na zlecenie Spółki dokonał zakupu gruntów na terenie gminy Górne i Dolne Hajduki od miejscowego gospodarza Marcina Kosia (1839-1911). Produkcja w hucie żelaza tzw. Zakładzie Dolnym ruszyła 2 IX 1873 r. Wilhelm Kollman został jej pierwszym dyrektorem generalnym i zarządzał hutą przez 35 lat, do 1908 r. Z jego inicjatywy Katowicka Spółka Akcyjna, na cześć kanclerza Niemiec Ottona von Bismarcka, za zgodą władz pruskich, zmieniła nazwę na Bismarckhϋtte Aktiengesellschaft zu Bismarckhϋtte a samą hutę nazwano wówczas Huta Bismarcka (Bismarckhϋtte). W 1896 roku powstał Zakład Górny. Początkowo huta produkowała stal zgrzewaną i stal jakościową, a w 1908 r. zaczęto produkcję stali narzędziowej i walcowane rury bez szwu. Natomiast w 1912 roku uruchomiono jedną z największych w Europie walcownię blach grubych. W latach 1906 - 1945 huta „B” wraz z hutą „Florian”(Falva) w Świętochłowicach, tworzyła jeden zespół produkcyjny. Od samego początku wyroby huty znakowano literą „B”, ozdobioną książęcą koroną Bismarcka. Znak ten, choć w trochę zmienionej formie, przetrwał do dnia dzisiejszego. Obecna litera „B” opasana jest kołem zębatym, w które wkomponowana jest królewska korona Stefana Batorego. Od 1933 roku huta „B” nosi nazwę Huta „Batory”. Wraz z rozwojem huty nie zapominano o załodze, dla której budowano specjalne domy mieszkalne. Pierwsze budynki robotnicze powstały pod koniec XIX wieku przy dzisiejszej ulicy Racjonalizatorów. Później sukcesywnie budowano kolejne domy mieszkalne w innych częściach dzielnicy. Prócz tego wybudowano dwie wille dyrektorskie oraz kasyno. Pierwotnie budynki administracyjne z dyrekcją huty i willą dyrektora znajdowały się pomiędzy obecnymi ulicami Stalową i Szpitalną. Ze względu na budowę trzech hal produkcyjnych huty, budynki te wyburzono, a w zamian w 1915 r., przy dzisiejszej ulicy Dyrekcyjnej 6 wzniesiono nowy, funkcjonalny, reprezentacyjny obiekt administracyjny z biurami dyrektora i zarządu huty „B”. Autorem projektu budynku był prawdopodobnie berliński projektant Arnold Hartmann (1861 - 1919). Budynek dyrekcji to pięciokondygnacyjna budowla na planie prostokąta z dwoma 37 wewnętrznymi dziedzińczykami. Całość nakryta jest wysokim, czterospadowym dachem. Wjego środkowej części umieszczono wieżyczkę widokową. Piętnastoosiowa fasada budynku od ulicy Dyrekcyjnej jest symetryczna z środkowym ryzalitem o trzech osiach, zwieńczonym tympanonem. Wejście główne w parterze ozdobione dwiema kolumnami doryckimi, podtrzymującymi płytki balkonik, zdobiony wazonami. Nad balkonem znajdują się trzy płaskorzeźby w dekorowanych ramach z alegoriami hutnictwa. Przedstawiają one zmaganie się z siłami natury (mężczyzna walczący z lwem), wiedzę i kapitał (mężczyzna trzymający pergaminowy rulon i sakiewkę z pieniędzmi) oraz solidną pracę (mężczyzna trzymający młot). Budynek otoczony jest zieleńcem z niskim płotem, dekorowanym kamiennymi kulami. Na osi wejścia po obu stronach kute, żeliwne lampiony. Natomiast przy ul. Dyrekcyjnej 2 i 4 mamy dwa budynki mieszkalne zabudowy zwartej wzniesione w 1929 r. w stylu modernistycznym, z elementami ekspresjonistycznymi. Po przeciwnej stronie, pod nr 3, mieści się budynek szkolny, wzniesiony w 1909 r. w stylu historycznym, z elementami secesyjnymi, wg projektu architekta Zomeya. Jest to budynek stojący na planie prostokąta, murowany, z cegły, nietynkowany, składający się z trzech kondygnacji i podpiwniczony. Nakryty wysokim, spadzistym dachem kombinowanym, pokrytym dachówką. W dachu mamy charakterystyczny wywietrznik w formie wieżyczki, z namiotowym daszkiem. W parterze od strony zachodniej wejście główne, w formie dobudówki nakrytej mansardowym daszkiem.
