Janasa Wincentego
Janasa Wincentego – ulica w dzielnicy Chorzów II, łącząca ul. 3 Maja z ul. Mariańską. Zasadniczo ulica ta jest niezabudowana budynkami mieszkalnymi. W jej początkowej części od strony ul. 3 Maja mamy jedną czynszówkę, a dalej wolnostojący budynek wielorodzinny zlokalizowany tuż przy dawnej bazie transportowej. Po przeciwnej stronie ulicy zlokalizowany jest drugi cmentarz tzw. Mariacki, administrowany przez parafię św. Barbary oraz pozostałości kilku ogrodów działkowych. Pomiędzy cmentarzem a ogródkami biegnie łączący się z dawną rzeką Rawą, potok zw. Czarny Rów. Janas Wincenty – (1891 Dąbrówka Wielka dzisiejsza dzielnica Piekar Śląskich – 21 VIII 1919) – działacz narodowy, polski nauczyciel i propagator polskości Śląska. Po ukończeniu szkoły powszechnej w Rudzie (jedna z dzisiejszych dzielnic Rudy Śląskiej) podjął pracę w kopalni. W 1907 r. wstąpił do towarzystwa Eleusis, którego głównymi celami była surowa abstynencja, polegająca na poczwórnej wstrzemięźliwości od alkoholu, tytoniu, hazardu i rozpusty. W 1913 r. kontynuował naukę w jednym z prywatnych krakowskich gimnazjów. Później powołany został do służby w armii niemieckiej i w czasie I wojny światowej walczył na wszystkich frontach Europy, gdzie odniósł ciężkie rany, ale uratowany został przez dwóch swoich kompanów. Po powrocie z wojny zdał egzaminy nauczycielskie i podjął się pracy jako nauczyciel na kursach z języka polskiego i historii. W czasie plebiscytu i powstań śląskich za swą działalności propolską był represjonowany i aresztowany, co ostatecznie doprowadziło do jego zamordowania przez bojówki niemieckie. Przed śmiercią zdążył wykrzyknąć, że „Jestem Polakiem aż do samej śmierci”. Warto zobaczyć: Cmentarz parafii św. Barbary, jako druga nekropolia parafii zwany także „Mariackim” założony został w 1861 r. Najstarszym elementem architektury cmentarza jest krzyż stojący od strony wejścia do kaplicy cmentarnej wykonany w firmie kamieniarskiej Antona Cepoka z Królewskiej Huty (obecnego Chorzowa) z czarnego granitu z umieszczoną na nim cynową polichromowaną figurą Chrystusa. Nie zachowały się niestety nagrobki z okresu założenia cmentarza. Większość z nich to współczesne formy nagrobkowe.
