Piastowski (pl.)
Piastowski (pl.) – plac znajduje się w dzielnicy Chorzów Stary, a zlokalizowany jest tuż przy ul. T. Kościuszki. Od Palcu odchodzi ul. Mazurska. Nazwa nawiązuje do związku Chorzowa z panującymi na tym obszarze książętami z linii Piastów Śląskich. Obszar obecnego miasta do końca XII wieku podlegał kasztelanii bytomskiej, będącej grodem należącym do Małopolski. Dopiero w 1777 r. książę Kazimierz Sprawiedliwy podarował Mieszkowi Plątonogiemu, wówczas księciu raciborsko–cieszyńskiemu ziemię bytomską, oświęcimską i siewierską. Tak więc Chorzów będący w zależności kasztelanii bytomskiej wszedł wraz z nim w skład Śląska, pod panowaniem Piastów Śląskich. Pozostałością tego jest funkcjonującego od 1938 r. w herbie miasta pół żółtego orła Piastów. Warto zobaczyć: Budynek dawnego Ratusza – wzniesiony w latach 1924–1925 w otoczeniu zieleni parkowej wystrojem nawiązując do klasycystycznych pałacyków. Jest to budynek w stylu modernizmu z elementami klasycystycznymi, murowany, tynkowany, trójkondygnacyjny, podpiwniczony z dwiema kwadratowymi wieżami w części bocznych ryzalitów nakrytymi hełmami. Nakryty dachem czterospadowym o nieznacznym kącie nachylenia jego połaci. Od strony ul. Mazurskiej specjalny podjazd pod wejście główne, nad którym znajduje się dawna sala posiedzeń gminnej rady. Sala ozdobiona jest malowidłami ściennymi w konwencji secesji. W tej samej konwencji mamy pięć prostokątnych okien, w których osadzone zostały witraże o kwiatowej stylistyce. Po II wojnie światowej część budynku wykorzystywana była przez Policję, służbę zdrowia oraz na cele mieszkaniowe. Pewna część z dawną salą posiedzeń przez długi czas była wyłączona z eksploatacji. Obecnie w budynku tym siedzibę ma chorzowska Prokuratura. Budynek dawnego szpitala gminnego - wzniesiony w 1904 r. na planie kwadratu, jako wolnostojący budynek wśród zieleni ogrodowej. Murowany z cegły licówki, nietynkowany, dwukondygnacyjny i podpiwniczony. Stylowo nawiązuje do historyzmu z elementami neogotyckimi. Obiekt nakryty wysokim dachem kombinowanym pokryty dachówką. Od czoła ryzalit zwieńczony trójkątnym szczytem z gzymsem arkadkowym. Podobne dwa ryzality od strony zachodniej umieszczone w skrajnych partiach elewacji. W podwórzu liczne zabudowania gospodarcze również murowane z 141 cegły, nietynkowane. Tuż obok budowane jest nowe osiedle szeregowych domów jednorodzinnych pn. „Osiedle Parkowe”. Kapliczka Podwyższenia Krzyża Świętego - zlokalizowana jest przed wejściem na pl. Piastowski w południowo-wschodnim jego narożniku. Jest ona murowana, założona na planie prostokąta z wielobocznym zamknięciem. Jest orientowana i stoi na osi wschód – zachód, gdzie wejście zlokalizowane jest od wschodu a apsyda wychodzi tyłem do osi ul. T. Kościuszki. Nakryta dwuspadowym dachem pokrytym blachą, na którym zamontowana jest sygnaturka. Reprezentacyjna elewacja czołowa zwrócona w stronę placu z arkadowym wejściem o profilowanej ościeżnicy i szczytem o ćwierkolistych układach łukowych zakończonym podwójnym krzyżem Bożogrobców. Ściany boczne kaplicy dekorowane są narożnymi lizenami i owalnymi okienkami. W szczycie również umieszczone jest małe owalne okienko. Cała kapliczka stylowo nawiązuje do prostych form neobarokowych. Niewielkie wnętrze kaplicy, w którym może pomieścić zaledwie 10 osób jest przesklepione. Wnętrze bardzo skromne, kryje ustawiony centralnie mały drewniany ołtarzyk z krzyżem na którym zawieszona jest figura Ukrzyżowanego Jezusa. Po bokach ustawione są małe ławeczki i dwie figury Matki Bożej Niepokalanie Poczętej i Chrystusa Frasobliwego. Kaplica powstała w latach 1925-1926 według planów architektonicznych Otto Urbańczyka. Została ona poświecona w 1926 roku przez proboszcza parafii św. Marii Magdaleny, ks. Stefana Szwajnocha. Pierwotnie na terenie placu Piastowskiego stała inna kaplica, którą w 1923 roku rozebrano w trakcie modernizacji placu. Według jednej z legend przy tej kapliczce miał znajdować się wzniesiony przez Bożogrobców mały szpitalik, który później został przeniesiony do Bytomia przy kaplicy pw. Ducha Świętego. Zaś w otoczeniu samej kaplicy znajdować miał się chorzowski cmentarz stąd mówiło się, że jest to kaplica cmentarna. Obecna kaplica jest pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego (święto 14 IX). Kamienica przy nr 8 – wzniesiona w latach 1925–1926 w stylu modernistycznym z elementami ekspresjonistycznymi. Wybudowany na planie litery „L” z częścią od ulicy oraz częścią oficyny, czterokondygnacyjny, murowany, tynkowany z charakterystycznym środkowym trójkątnym wykuszem i balkonami założonymi w drugiej i trzeciej kondygnacji. Pomnik poświęcony Mirosławowi Bregule – odsłonięty został 6 XI 2010 r. na części skweru od strony ul. Kościuszki. Autorem pomnika jest Jacek Kiciński, który stworzył przestrzenną kompozycję składającą się z dwóch kamiennych czarnych pionowo ustawionych płyt o wymiarach 2x2x2 m, na jednej wyryte zostały inskrypcje: „Gdzieś tam za rzeką jest łatwiej niż tu lecz wolę ten kamień – bo mój. Pamięci Mirka Breguły (1964 – 2007) śląskiego artysty, kompozytora i wokalisty zespołu Universe. Przyjaciele, mieszkańcy Chorzowa”. Natomiast na drugiej płycie artysta wyrzeźbił gitarę, z której muzyk korzystał podczas swoich koncertów.
