Piotra (św.)
Piotra (św.) – ulica w dzielnicy Chorzów II. Przecznica ul. K. Miarki dochodząca do pl. A. Mickiewicza. Piotr – (zm. ok. 64 r. n.e.) – święty Kościoła katolickiego, Apostoł, pierwszy papież, pochodził 142 prawdopodobnie z Betsaidy nad Jeziorem Galilejskim, był synem rybaka. Nosił imię Szymon, które Jezus Chrystus zmienił mu na Piotr (w języku aramejskim Kefas, greckie Petros, natomiast łacińskie Petrus, w tłumaczeniu polskim tłumaczone jako Skała). W Ewangelii wg św. Mateusza Jezus zmieniając mu imię powiedział: Na tej skale zbuduję Kościół mój, a bramy piekielne go nie przemogą” (16, 18). Mieszkał w Kafarnaum i zajmował się połowem ryb. Był uczniem Jana Chrzciciela, przyprowadzony do Jezusa przez swego brata Andrzeja. Jemu Jezus oddał rządy nad Kościołem. Był jednym z pierwszych Apostołów, którzy ujrzeli zmartwychwstałego Chrystusa. Działał przede wszystkim w Jerozolimie, Antiochii a także w Rzymie, gdzie za rządów Heroda Agryppy uwięziony i cudownie wówczas ocalony. Kilka lat później podczas prześladowań za czasów cesarza Nerona, w 64 lub 67 r. ukrzyżowany. Na własną prośbę poprosił o ukrzyżowanie go głową zwróconą w dół, gdyż uważał, że nie jest godzien umierać tak jak Chrystus. Według tradycji na miejscu pochówku na wzgórzu Watykanu wzniesiono Bazylikę pod wezwaniem św. Piotra. W ikonografii Piotr przedstawiany jest przede wszystkim z dwoma kluczami symbolizujące klucze królestwa Bożego (władza kluczy), a także z kogutem, łańcuchami, odwróc 143 Budynek szkolny przy nr 8 – budynek zlokalizowany za budynkiem szkolnym przy nr 9, z którego dawniej przez bramę można było dojść do budynku. Jest to obiekt wzniesiony na planie prostokąta, w tradycyjnej technice z cegły licówki. Najstarsza wzmianka o budynku pochodzi z 1878 r. Jednakże pisane wzmianki o tym obiekcie pochodzą z l. 1900–1901 z zachowanych planów szkoły i przylegającej do niej muru cmentarnego. Jest trójkondygnacyjny na wysokim podpiwniczeniu z wypuszczonym środkowym ryzalitem, nad którym dobudowano później pomieszczenia małej sali gimnastycznej. Obecnie sala gimnastyczna stanowi nowoczesną dobudowę połączoną ze starym budynkiem. W okresie I wojny światowej budynek ten wykorzystywany był jako wojskowe koszary. Dzisiaj działa w budynku Zespół Szkół Integracyjnych (Szkoła Podstawowa nr 22 i Gimnazjum). Portal z figurą św. Józefa z Dzieciątkiem - nie tak dawno przy ul. św. Piotra 14 stał okazały budynek dawnego sierocińca im. św. Józefa, do którego prowadził okazały portal wejściowy z umieszczoną nad wejściem figurą świętego Józefa z Dzieciątkiem. Niestety nie udało się uratować wzniesionego w 1889 roku pięknego budynku, który od wyprowadzki Liceum Medycznego w 1997 r. stał niezagospodarowany i niszczał, co ostatecznie doprowadziło do jego rozbiórki. Niemniej w przestrzeni ul. św. Piotra pojawiła się specyficzna pamiątka po tym obiekcie w postaci fragmentu ściany, w której umieszczone zostały ocalałe fragmenty portalu. Tak jak dawniej nad wejściem umieszczono odrestaurowaną figurę św. Józefa z Dzieciątkiem. Na tym fragmencie instalacji, który stanowi substytut dawnego sierocińca zainstalowana jest specjalna tablica informacyjna dotycząca tak starego, jak i nowego obiektu. 230. Planetarium (al.) – aleja zlokalizowana na terenie Parku Śląskiego (WPKiW) rozpoczyna się u zbiegu ul. Siemianowickiej i ul. Bytkowskiej prowadząc nas do budynków Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika. Aleja dostępna dla pojazdów samochodowych i autokarów mogących zaparkować na parkingu przy Planetarium. Przy wjeździe bramka opłaty wjazdowej. Warto zobaczyć: Obserwatorium i Planetarium im. Mikołaja Kopernika - Śląskie planetarium jest największym i najstarszym tego typu obiektem na terenie Polski. Jego uroczyste otwarcie odbyło się 4 grudnia 1955 roku. Planetarium jest również pierwszym obiektem oddanym do użytku na terenie Wojewódzkiego Parku Kultury i Wypoczynku. Wybudowane w latach 1953 - 1955 na jednym z najwyższych wzniesień Chorzowa zwanym „Góra Parkowa”, na wysokości 319 m n.p.m., dla uczczenia pamięci wybitnego poleskiego astronoma, Mikołaja Kopernika. Autorem skomplikowanego projektu był Zbigniew Salawa. Przewidywał on wybudowanie budowli o łącznej kubaturze 18200 m3 , składającej się z trzech zespolonych ze sobą obiektów o różnej konstrukcji i przeznaczeniu. W 1953 roku przystąpiono do prac nad fundamentem, który jest skrzynią żelbetową o rzucie kołowym. Składa się z płyty dennej i górnej oraz zewnętrznej ściany pierścieniowej i 16 promieniście wystających żelbetowych żeber ze wspornikami. Górna płyta przechodzi poza ścianę pierścieniową i tworzy z nią podłogę kondygnacji parterowej. Na końcówkach skrzyni fundamentowej oraz żeber ustawiono w dwóch centrycznych pierścieniach szkieletową konstrukcję naziemną żelbetowych słupów, na których położono strop nad parterem składający się z promienistych i pierścieniowych żeber. Na tę konstrukcję położono jesienią 1954 roku kopułę siatkową o rozpiętości 23 metrów złożoną z kilkunastu tysięcy elementów stalowych ściśle powiązanych ze sobą. Następnie na kopule zamontowano olbrzymi ekran z białego płótna technicznego o powierzchni ok. 1000 m2 stanowiący sztuczne niebo planetarium. Budynek swym kształtem przypomina planetę Saturn. Na kondygnacji pierwszego piętra znajduje 144 się sala widowiskowa na blisko 400 miejsc z obiegającym ją korytarzem o szerokości 4 m., gdzie zorganizowano wystawę sprzętu i minerałów. Wokół kopuły zamontowano tworzącą horyzont panoramę Śląska. Na środku ustawiono ważący ponad 2 tony specjalny projektor UPP 23/2s (z angielskiego Universal Projektion Planetarium) zakupiony w firmie Carla Zeissa w Jenie, który przy pionowym ustawieniu ma 5 metrów wysokości. W skład projektora wchodzi ok. 120 mniejszych projektorów służących do wyświetlania układów gwiazd i planet. W czasie projekcji odtwarza on wygląd nieba w dowolnym czasie i z dowolnego miejsca na Ziemi. W drugiej mniejszej kopule z rozsuwanym dachem uruchomione zostało 6 maja 1956 roku obserwatorium astronomiczne wyposażone w największy w Polsce refraktor, czyli lunetę soczewkową o trzydziestocentymetrowym obiektywie. Luneta umożliwia obserwację nieba w 750-krotnym powiększeniu przede wszystkim Słońca. Obserwatorium posiada również kilka refraktorów mniejszych o średnicy ośmiu centymetrów. W podziemiach Planetarium utworzono obserwatorium sejsmologiczne, gdzie umieszczone są czułe sejsmografy, rejestrujące ruchy tektoniczne skorupy ziemskiej, w tym zapisy wstrząsów kopalnianych i trzęsień Ziemi. Nieopodal Planetarium usytuowane jest obserwatorium klimatologiczne z ogródkiem meteorologicznym wyposażone w osprzęt służący do pomiarów opadów deszczu, temperatury i wilgotności powietrza, promieniowania słonecznego a nawet promieniowania radioaktywnego. Na dziedzińcu Planetarium znajduje się okazałych rozmiarów zegar słoneczny wykonany według projektu Tadeusza Przypkowskiego (1905 - 1977), spadkobiercy i dyrektora istniejącego od 1962 roku muzeum zegarów tworzonego od 1895 r. przez rodzinę Przypkowskich w Jędrzejowie. Planetarium od początku swego istnienia jest organizatorem licznych olimpiad i konkursów astronomicznych. Pierwszą olimpiadę astronomiczną urządzono już w 1958 roku. Prócz seansów popularnych, uczniowie i miłośnicy astronomii mogą uczestniczyć w specjalnych zajęciach dydaktycznych prowadzonych przez pracowników Planetarium. Placówka dysponuje również specjalną salą audiowizualną oraz biblioteką z ponad 10 tysiącami książek i czasopism. Pomnik Mikołaja Kopernika – stojący na placu przed schodami prowadzącymi do Śląskiego Obserwatorium i Planetarium. Pięciometrowa rzeźba Mikołaja Kopernika stojąca na okrągłej platformie. Autorem monumentu jest Jerzy Bandura. Postać astronoma wykonana została w granicie, odsłonięta w 1964 r.
