Ratuszowa
Ratuszowa – ulica w dzielnicy Chorzów Batory. Prostopadła do al. Bojowników o Wolność 157 i Demokracji. Łączy się z ul. Trzyniecką. Nazwa nawiązuje do stojącego w jej początków budynku dawnego ratusza. Warto zobaczyć: Budynek dawnego Ratusza gminnego Wielkich Hajduk (dzisiaj dzielnica Chorzów Batory) - położony tuż przy korycie rzeki Rawy oddano do użytku w listopadzie 1911 roku. Jest to budynek murowany z cegły, tynkowany, wykazujący cechy stylu neobarokowego. Założony na planie litery, „U”, czyli na schemacie tradycyjnego planu pałacowego w skład, którego wchodzą dwa skrzydła boczne i część środkowa z klatką schodową na osi. Budynek wzniesiony na użytkowym cokole posiada trzy kondygnacje, nakryty jest wielopołaciowym łamanym dachem z umieszczoną centralnie wieloboczną wieżyczką widokową. Fasada budynku jest symetryczna z trzema płaskimi ryzalitami. Ryzality boczne są jednoosiowe, natomiast ryzalit części centralnej trzyosiowy z portykiem. Portyk to dwie kolumny ustawione na cokołach z pseudo jońskimi głowicami. Kolumny podtrzymują belkowanie podstawy balkonu na drugiej kondygnacji. Ryzality drugiej i trzeciej kondygnacji dekorowane są lizenami i ćwierć pilastrami o pseudo jońskich głowicach. Okna wysokiego parteru mają zamknięcie łukowe z dekoracyjnym okratowaniem, natomiast okna pozostałych kondygnacji są prostokątne osadzone w obramowaniach dekoracyjnych z tzw. uszakami. Każda z trzech osi środkowego ryzalitu w części dachowej posiada lukarnę, pomiędzy którymi ustawione są cztery kamienne dekorowane wazony. Boczne elewacje mają niesymetryczne kompozycje z wykuszami, balkonami oraz bocznymi klatkami schodowymi. W części dachowej również znajdują się lukarny. W budynku tym do 1998 roku mieściła się Miejska Komenda Milicji Obywatelskiej (od roku 1989 Miejska Komenda Policji), która przeniosła się do zmodernizowanego budynku przy ul. Legnickiej w Chorzowie Starym. Od chwili opuszczenia budynku przez policję budynek stoi pusty i niszczeje na naszych oczach a jego dawne piękno z dnia na dzień odchodzi w zapomnienie. Dla niektórych obywateli naszego miasta budynek ten kojarzy się z wielogodzinnymi kolejkami w oczekiwaniu na załatwienie i otrzymanie upragnionego paszportu, który w czasach PRL-u był bardzo cennym dokumentem. Wejście do Wydziału Paszportowego znajdowało się w prawym skrzydle budynku. Na elewacji frontowej budynku po prawej stronie przyziemia wmurowana jest prostokątna tablica pamiątkowa poświęcona sześciu Powstańcom Śląskim, którzy zginęli w tym miejscu 22 VIII 1920 roku podczas II Powstania Śląskiego. Byli to: Franciszek Brzowski, Florian Simon, Piotr Szymała, Jan Wilk, Teodor Nowok i Józef Szlauer. Warto w tym miejscu wspomnieć, że na placu między obecnym budynkiem mieszkalnym od strony ul. Armii Krajowej a budynkiem poczty z 1913 roku mniej więcej naprzeciw ratusza znajdował się pomnik „Grób nieznanego żołnierza”, który stał w tym miejscu w latach 1927 - 1939. Warto wspomnieć, że budynek był bardzo precyzyjnie zaprojektowany. W pomieszczeniach piwnicy prócz pomieszczeń kotłowni były dwa mieszkania dwu i trójpokojowe z kuchnią, ubikacje oraz pomieszczenia policyjne wraz z celami dla aresztantów. Na parterze były pomieszczenia kasy z ogniotrwałym sejfem, biuro meldunkowe, pokoje gońców, pisarza i księgowości oraz biura policyjne. Natomiast pierwsze piętro zajmowane były przez agendy urzędu gminnego, zaś druga kondygnacja zajęta była przez mieszkanie naczelnika gminy, reprezentacyjną sale posiedzeń. Klatka schodowa zdobiona była licowaną okładziną ceramiczną, a na korytarzu stała zdobiona przyścienna ceramiczna fontanna. Gabinety i pokoje biurowe zabudowane były szafami wnękowymi, a także marmurowe kominki i zdobione sztukaterią sufity. Sala posiedzeń zdobiona była trzema oknami wypełnionymi witrażami z herbami. Budynek wpisany do rejestru zabytków woj. śląskiego. 158 Budynek poczty – wzniesiony jako narożny budynek w 1913 r. w styl modernistycznym z elementami secesyjnymi. Jest to budynek murowany, tynkowany, jednopiętrowy z usługową częścią parteru. W narożu budynek dekorowany jest charakterystycznym okrągłym wykuszem zakończonym wieżyczką, pod którym znajduje się wejście do wnętrza pocztowej sali obsługi klienta. Budynek szkolny przy nr 20 – wzniesiony w tradycyjnej technice, z cegły licówki, nietynkowany, na planie wydłużonego prostokąta z wysokim użytkowym podpiwniczeniu, trójkondygnacyjny, nakryty dwuspadowym dachem. Przy budynku głównym stoi niższy dwupiętrowy również wykonany w tradycyjnej technice. W latach 1922 – 1939 w budynku tym stacjonował III batalion 75 Pułku Piechoty. Działała tu również strzelnica, która później przeniesiona została do nowego obiektu zlokalizowanego na terenie Ośrodka Harcerskiego w Parku Śląskim. We wrześniu 2004 r. przy szkole oddano do użytku nowoczesną salę gimnastyczną.
