Skargi Piotra (ks.)
Skargi Piotra (ks.) – ulica w dzielnicy Chorzów Centrum. Odchodzi od ul. T. Kościuszki i dochodzi do kompleksu danej zabudowy kopalni Polska-Rejon „Prezydent”, zwanego dzisiaj „Sztygarka”. Ulica występowała już na planach miasta w 1926 r., a wraz z przebudową ul. T. Kościuszki jej fragment włączono do tej ulicy. Skarga Piotr – (2 II 1536 Grójec – 12 IX 1612 Kraków) – właściwe nazwisko Pawęski, jezuita, teolog i nadworny kaznodzieja króla Zygmunta III Wazy, działacz okresu kontrreformacji. Znany jest jako wybitny prozaik posługujący się znakomitą polszczyzną, który w swych utworach krytykował społeczne i polityczne wady ustrojowe Polski, bronił chłopów, ale był przeciwny tolerancji religijnej. Najbardziej znanym jego utworem są Kazania Sejmowe, które posłużyły Janowi Matejce do uwiecznienia na jednym z obrazów historycznych Skargi podczas wygłaszania jednego z kazań (Kazania Skargi). Warto zobaczyć: Kompleks dawnej zabudowy kopalnianej zw. „Sztygarka” przy nr 34 – to kompleks dawnej zabudowy kopalni węgla kamiennego „Prezydent” znajdującego się w obrębie dawnego wschodniego pola wydobywczego uruchomionego w 1844 r. w strukturach historycznej kopalni „Königsgrube” z 1791 r. poprzez wydrążenie szybu „Hedwig” (Jadwiga). Eksploatację tego pola zakończono wywózką na powierzchnię ostatniego wózka z węglem w 1995. W skład kompleksu wchodzą następujące obiekty: a) Wieża wyciągowa z 1933 r. szybu „Prezydent” wzniesionej w stylu funkcjonalistycznym wg projektu Ryszarda Heilemanna z Katowic (zob. ul. Kościuszki). b) Budynek dawnej zakładowej straży pożarnej – wybudowany w 1906 r. a rozbudowany w 1914 r. wzniesiony na planie prostokąta w tradycyjnej technice z cegły licówki, nietynkowany, nakryty dwuspadowym dachem. Jest budynkiem parterowym, w którym znajdują się cztery boksy garażowe zamykane drewnianymi malowanymi na czerwono bramami. Obecnie w budynku tym znajduje się galeria. c) Dawny budynek mieszkalny sztygarów – wybudowany w 1874 r. w tradycyjnej technice z cegły licówki, nietynkowany, założony na planie prostokąta, jednopiętrowy, nakryty dwuspadowym dachem z wejściem do budynku na osi z charakterystyczną dobudówką tzw. laubą nakrytą dwuspadowym daszkiem – w budynku tym działa centrum urody i kawiarnia „Pod wieżą”. d) Budynek dawnego kasyna – później w budynku tym działała sala zborna. Jest to budynek z 1906 r. i składa się z dwóch połączonych brył tworzących rzut litery „L”. Budowla jednopiętrowa na wysokim podpiwniczeniu, z częściowym użytkowym poddaszem. Wnętrze ma dwie sale konferencyjno – bankietowe tworzące „Klub Sztygarka”. e) Budynek wolnostojący – budynek dawnej urzędniczej łaźni oraz pomieszczeń biurowych. Jest 172 to budynek wzniesiony w tradycyjnej technice z cegły licówki, nietynkowany, jednopiętrowy na wysokim podpiwniczeniu. Wzniesiony w 1900 r. i dwukrotnie przebudowany w 1915 r. i 1933 r. Całość nakryta dwuspadowym dachem. Obecnie budynek nie jest eksploatowany. f) Budynek dawnej łaźni – wzniesiony w 1891 r. budynek jednopiętrowy, na planie prostokąta, nakryty dachem dwuspadowym, tynkowany. g) Budynek dawnego nadszybia – szybu „Erbreich I”, później „Wojciech” wzniesiony w 1892 r. w tradycyjnej technice, parterowy, tynkowany, nakryty dwuspadowym dachem, gdzie stała nad nim dwustrzałowa wieża wyciągowa rozebrana w 1984 r. h) Budynek dawnego magazynu – wzniesionego w 1939 r. w tradycyjnej technice z cegły licówki, nietynkowany, na planie prostokąta z wysoką rampą załadowczą. i) Budynek dawnej skraplarni powietrza – wzniesiony w 1915 r. jako budynek z cegły licówki w stylu historycznym, gdzie od lat działa letni Teatr Ogrodowy. j) Budynki dawnych maszynowni - szybów „Erbreich I i II” (Wojciech), gdzie znalazła swoje miejsce kopalniana cechownia.
